De Hond als Spiegel
“Een geniale uitvinding”
Honden zijn niet geïdentificeerd met denken, zoals wij mensen dat vaak wel zijn.
Ze leven niet vanuit verhaal, toekomstprojectie of zorgvuldig opgebouwde maskers, maar vanuit directe aanwezigheid.
Pre-mind, zou je kunnen zeggen.
Dat maakt honden tot ongekend rijke leermeesters.
Ze leven in overgave, in het moment.
Niet bezig met hoe ze overkomen of gevangen in wie ze gisteren waren.
Juist daardoor zijn honden zulke zuivere spiegels van bewustzijn.
Ze spiegelen iets wat wij als mens soms gemakkelijk lijken te verliezen: puur zijn.
Dit pure, onschuldige en telkens weer tomeloos enthousiaste gedrag triggert telkens weer mijn enthousiasme en fascinatie.
Soms denk ik:
´if only you could see it´
Wát een geniale uitvinding.
Spiegelfunctie
Tegelijkertijd roept het bij mij ook vragen op. Wringt er iets.
Een heldere spiegel, kan iets zichtbaar maken wat confronterend is.
Ondanks alles wat honden ons kunnen leren over aanwezigheid, verbinding en vertrouwen, zie je nog dagelijks hoe dieren slecht behandeld, gecontroleerd of onbegrepen worden.
Wat zegt de manier waarop wij met dieren omgaan eigenlijk over onze eigen binnenwereld?
Verhaal vs realiteit
Wanneer ik bij mensen thuis kom, kijk ik ook altijd even naar de hond. Het geeft me vaak een indicatie van de ‘temperatuur’ in huis.
Mensen vertellen vaak het verhaal. Honden laten de realiteit zien.
Ze laten zien wat onder de woorden leeft.
Een ongeremde hond weerspiegelt vaak een ongeremd deel in het baasje. Schuchtere honden zie je niet zelden bij mensen die zelf voorzichtig zijn in contact.
Dat is niet oordelend bedoeld, maar het zijn wel voorbeelden van resonantie.
En natuurlijk spelen ras, verleden, trauma, training en gezondheid mee in het gedrag van de hond.
Maar onderschat resonantie niet.
Honden reageren minder op onze woorden, maar eerder op ons zenuwstelsel.
Een hond die voortdurend alert is, snel aanslaat, veel scant en moeilijk ontspant kan veel informatie geven over zijn omgeving. Grote kans dat dit er één is waar spanning of onvoorspelbaarheid voelbaar is.
Wanneer een hond weinig grenzen kent, kan dit zomaar resoneren met een omgeving waarin structuur diffuus is. Of een hond die overmatig geremd is, een voorbeeld kan zijn van controle of voorzichtigheid in het systeem.
En een stabiele, ontspannen hond?
Vaak voel je dan ook in huis meer bedding, duidelijkheid of emotionele consistentie.
Eigenlijk alsof niet alleen de hond zichtbaar wordt, maar het systeem eromheen.
De lijn tussen controle en vertrouwen
Op straat zie ik het ook.
Hoeveel liefde mensen voor hun hond kunnen voelen, maar tegelijkertijd ook hoeveel spanning.
“Wat als hij wegloopt?”
“Wat als het misgaat?”
Natuurlijk is begrenzen belangrijk. Idem voor veiligheid.
Maar opvallend vaak voelt het alsof niet alleen de hond aan de lijn loopt…
maar ook onze eigen angst.
Alsof we via controle proberen te voorkomen wat we innerlijk moeilijk kunnen verdragen.
De lijn strak.
Letterlijk én figuurlijk.
Mogelijk spiegelen honden ons hier het volgende:
Hoeveel ruimte geven wij eigenlijk aan leven, spontaniteit en vertrouwen…
zonder direct alles te willen beheersen?
Dias: co-regulatie in de praktijk
Mijn eigen hond Dias leert me daar veel over.
Ik ken zijn voorgeschiedenis maar heel beperkt, maar duidelijk lijkt dat hij gevaar gekend heeft.
Zijn lichaam draagt sporen van overleving.
Straatleven in de bergen van Griekenland.
Een kogel in zijn rug.
De overige 3 honden uit het dorp zijn inmiddels vergiftigd en overleden…
En toch…
Zijn basis is opmerkelijk open gebleven. Speels, zacht en zeer open voor contact met mensen en andere honden. Bij de dagopvang wordt hij ‘ingezet’ om andere honden te reguleren. Zeker als er daar nieuwe honden binnenkomen.
Dat is interessant. Daar moet haast wel een veilige hechting hebben plaatsgevonden in de eerste weken/ maanden. Samen onderzoeken we hier iets voor mij wezenlijks:
Hoe veiligheid zich kan verdiepen via (co)regulatie?
Samen in de verbinding creëren en verdiepen we draagvlak.
Met vrijheid, afstemming en plezier als onderliggende filosofie.
Bij vuurwerk zie ik soms nog oude spanning oplichten.
Schrik, alertheid. Een lichaam dat mogelijk iets herinnert.
In elk geval het zenuwstelsel dat gevaar ziet wat het niet écht lijkt te kunnen lokaliseren. Dat wordt als verwarrend en dreigend geïnterpreteerd.
Daar waar hij initieel direct beschutting zocht, zie ik nu steeds vaker:
schrik… regulatie… herstel.
Zijn systeem leert.
Niet doordat we zijn verleden oplossen,
maar doordat verbinding nieuwe ervaring mogelijk maakt.
Het is interessant om verder te kijken in hoeverre impactvolle / traumatische gebeurtenissen bij honden een plekje kunnen krijgen. In de basis door aanwezig bij ze te blijven, veiligheid bieden, ruimte laten, waarnemen en een onderliggend (basis)begrip van hoe ze functioneren.
Spiegels van Bewustzijn
Je zou je af kunnen vragen,
kijken we alleen naar ‘een hond’, of kijken we naar elementen als:
Vertrouwen, spanning, controle,
liefde en aanwezigheid?
En daarmee dus … naar onszelf.
Jouw hond loopt niet alleen naast je.
Hij wijst – op zijn eigen stille manier – ook naar binnen.
Naar hoe jij verbindt, begrenst, voelt, aanwezig bent.
Zonder woorden en zonder oordeel.
Een ongefilterde spiegel.
En een herinnering aan puur zijn ✨
Reflectievraag
Als jouw hond (of een dier dat je kent) je iets zou spiegelen over jouw staat van zijn, wat denk je dat hij je laat zien en wat roept dat in je op?
