De kracht van de Elementen

“Agios Germanós, Griekenland”

In mei ben ik samen met een 9-tal therapeuten in Agios Germanós, Griekenland geweest.
Hier volgden we het ‘Elements of Prespa’ programma.
Het natuurgebied – gelegen in de bergen en omgeven door het uitgestrekte meer van Prespa – straalde voor mij kalmte, stilte, draagvlak en wijsheid uit. Een uitgelezen gelegenheid om de kracht van de elementen aarde🌍, water💧, vuur🔥, lucht🌬️ en ether💫 door ons heen te laten gaan.

Alleen openstellen voor de symboliek kan al allerlei deurtjes openen. Zo duidelijk en overal om ons heen en toch voor velen vaak diep verscholen. Als groep gingen we de vertraging in en legden we op bewuste en tegelijkertijd speelse wijze accent op de schoonheid van de omgeving. Dit gecombineerd met innerlijk werk en het delen hierover, maakt dat we in zo’n week een collectief veld neerleggen dat dienend is als draagvlak.
We hebben verdieping gezocht met oa. verbonden ademhaling, haptische aanraking, toonsoorten als ingang tot voelen, diverse rituelen en opstellingsvormen.

Aarde 🌍 en Lucht 🌬️
Iedere dag heeft tijdens deze reis een ander thema centraal gestaan. Door hier verdieping in aan te brengen en belichaamd te ervaren wat de kracht van een specifiek element is, kwam er meer bewustzijn op wat dit voor mij kan betekenen. Hoe ik het in kan zetten, ervaren, het door me heen kan laten gaan en me erdoor kan laten dragen.
Want dat doet aarde. Het biedt draagvlak, begrenzing en veiligheid.
Lucht is daarmee een mooie tegenhanger. Het opent perspectief, ademruimte en beweging.

In zowel mijn werk als op persoonlijk vlak, merk ik dat de elementen zich steeds vaker vanzelf aandienen. Soms letterlijk, door meer buiten te werken of de vloer als werkvlak te gebruiken. Soms subtieler, als innerlijke kwaliteit in het contact. Wanneer we toestaan dat deze lagen meespelen, wordt therapie geen lineair proces, maar een levend geheel waarin lichaam, bewustzijn en omgeving samenwerken.
Op die manier zijn elementen als aarde en lucht eigenlijk op organische wijze verder in mijn werkwijze geïntegreerd.

Water💧
In de dagen in Prespa werd dit element niet alleen zichtbaar in het meer en de stromingen in de natuur, maar voor mij zeker ook voelbaar in de onderlinge verbinding.
Water forceert niets. Het vindt zijn weg.
Beweegt om obstakels heen, sijpelt door kieren waar het verstand geen toegang toe heeft en nodigt uit tot verzachting.

Zo trekt het ene individu meer naar de ene dan de andere. Je zou kunnen zeggen: een natuurlijk, vanzelfgaand proces. En tegelijkertijd brengen we gezamenlijk verdieping.
Dat collectieve – verbindende – een waar onderliggend draagvlak.
Zo heeft water ook bedding nodig en wordt het omgeven door aarde.

Ook al heeft eenieder eigen thema’s waar hij of zij tegenaan loopt, er is vaak een gemene deler.
Iets universeels lijkt wel.
Een onderliggende herkenning.
Misschien komen we daarmee meer en meer bij Ether uit.

Voor we richting het volgende element bewegen, dient gezegd te worden dat mijn hond Dias – die ik tijdens deze reis ontmoette – mooi illustreert hoe het element water in de ‘praktijk’ voor mij kan werken.
In mijn vorige blog ‘Onverwachte ontmoeting’ schrijf ik hier uitgebreid over.

Daar waar in mij een bevroren hechtingsstuk waarneembaar was – het uitreiken naar de ander en niet altijd beantwoord worden – ís Dias er. Hij kan in die verbinding aanwezig blijven. Zonder te trekken, zonder weg te gaan. Dat is co-regulatie in optima forma!
Precies daar waar water zijn werk doet: het ontdooit, verzacht en brengt beweging in wat vastzat. Voor mij belichaamt dit element de essentie van heling: niet iets oplossen, maar toestaan dat iets weer mag stromen.

Vuur🔥
Vanuit die stroming dient zich als vanzelf het volgende element aan: vuur.
Die wordt vaak geassocieerd met kracht, daadkracht en transformatie. Tegelijkertijd is het ook een kwetsbaar element. Het heeft bedding nodig om niet te doven of te verwoesten.
Enkele maanden na deze reis is dit vuur in mij verder aangewakkerd. Niet explosief, maar gestaag.
Een innerlijk vuur dat richting geeft, verheldert wat wezenlijk is en uitnodigt tot belichaming.

Het is het vuur dat maakt dat ideeën willen ontstaan, woorden zich aandienen en creatie vorm mag krijgen. Tegelijkertijd vraagt dit vuur om geduld en afstemming. Te veel zuurstof en het brandt op; te weinig ruimte en het dooft. Ook hierin spiegelen de elementen: ware kracht ontstaat niet door forceren, maar door aanwezig te blijven bij wat zich wil ontvouwen.

En dan is er Ether💫
Het meest subtiele en tegelijkertijd allesomvattende element. Het herinneren dat er een laag is voorbij het persoonlijke verhaal waarin alles gedragen wordt.
Ether was in Prespa overal en nergens tegelijk. De foto’s die daar zijn ontstaan, de beelden van natuur en samenzijn, dragen die kwaliteit in zich.
Niet als esthetiek alleen, maar als herinnering aan iets tijdloos.
In de stilte van de bergen. In het licht dat door de bomen viel. In de momenten waarop woorden overbodig werden en er simpelweg zijn was. Ether is de ruimte waarin alles plaatsvindt. En tegelijkertijd het ruimteloze. Het veld waarin aarde, water, vuur en lucht elkaar ontmoeten.

De elementen in de therapeutische praktijk
Wat deze reis mij opnieuw liet ervaren, is hoe krachtig het werken met de elementen is in een klinische en therapeutische setting. De elementen spreken een andere laag aan dan het cognitieve begrijpen.
Ze bieden symboliek, ervaringsruimte en herkenning zonder dat er uitleg nodig is.
Het is een terugkeren naar natuurlijke principes die altijd al aanwezig zijn.

Én: er gaat een enorme kracht vanuit.
Dat is simpelweg alleen te ervaren.