Ervaren en het proces van bewustwording

“De blik naar binnnen”

Vaak worden mensen pas ‘wakker’ als ze gaandeweg in hun leven met impactvolle gebeurtenissen ofwel life-events te maken krijgen. Het overlijden van een naaste familielid, ziekte of uitvallen op werk.
Het kan vanzelfsprekend ook zo zijn dat vanaf (zeer) jongs af aan er geen veilige, gezonde omstandigheden zijn geweest om in op te groeien. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat indien de pijn groot genoeg is, de prikkel er vaak is om naar ‘binnen’ te gaan kijken. Het proces van zelfonderzoek mag starten.

Waarnemerspositie
Zelfonderzoek vergt dat je gaat observeren vanuit de ‘waarnemerspositie’. Je bent jouw gedachten en gevoelens niet. Er is een waarnemer daarachter die als het ware kan aanschouwen wat er – innerlijk – zo allemaal voorbijkomt. Dit is in essentie jouw bewustzijn. Het is een belangrijke 1^e stap om je dit te realiseren. Vaak zijn mensen zo geïdentificeerd met hun gedachten en gevoelens dat ze hier volledig mee vereenzelvigd zijn. Een klein stukje uitzoomen kan je doen realiseren dat gedachten komen en weer voorbijgaan. Hetzelfde geldt voor gevoelens in je lichaam. En nog belangrijker: je bent dit dus niet(!)

Het pad gaan bewandelen
Wanneer we vanuit de waarnemerspositie gaan kijken, is het interessant wat er te voelen is in het contact met anderen. Juist hier worden oude ladingen of wel triggers aangeraakt. Zo kan het zo maar zijn dat een contact met een collega op het werk jou een ongemakkelijk gevoel geeft. Dit neem je waar en je checkt in:

Wat voel ik hier nu precies?
Is het ongemak?
Of voel ik een onmacht of juist verdriet?
Of anders?

Indien je vaker op deze manier leert waarnemen ga je wellicht patronen herkennen. ‘Hé, dit ongemak ken ik ook van het contact met een docent van vroeger’ of: ‘vorige week toen ik bij mijn moeder koffie gedronken had’. Misschien komt er een beeld van een herinnering op of valt het je op dat het gevoel erg lijkt op destijds. Je vader en moeder zijn overigens je grootste spiegels en geven jou een enorme mogelijkheid tot het waarnemen van triggers. Vanzelfsprekend niet altijd leuk, maar het geeft wel mogelijkheden. Door op de bovengenoemde manier te leren kijken, krijg je inzicht in herkenbare patronen en jouw emotionele belevingswereld.

Enkele dynamieken
Zoals benoemd ligt in het contact met anderen veel gelegenheid tot ervaren. Dit geeft – vanaf het moment dat we hier ter aarde komen – een enorm scala aan mogelijkheden. Tegelijkertijd worden we ook pijn gedaan en ontstaan er moeilijkheden.

We kunnen bijvoorbeeld pijn gedaan worden wanneer één of beide ouders niet – of gedeeltelijk niet – emotioneel beschikbaar kunnen zijn. Dit kan al op zéér jonge leeftijd optreden. Daar waar een baby uitreikt op zoek naar verbinding met de moeder, en de emotionele of zelfs fysieke aanwezigheid van de moeder ontbreekt, kan hechtingstrauma ontstaan. Zeker wanneer een baby letterlijk gescheiden wordt van de moeder (bijv. in een couveuse) of door andere omstandigheden. Hoe langer dit duurt en hoe jonger dit optreedt, hoe ongunstiger.
Dit kan zich op latere leeftijd uiten door een bindings- of verlatingsangst wanneer relaties worden aangegaan. Er zit dan veel spanning op het verbinden met anderen, want dit is in de babytijd niet op voldoende veilige / geborgen manier gebeurd. Zodra de verbinding wordt aangegaan, komt de oude (pijnlijke) laag van het onbeantwoord blijven van dit uitreiken naar de ander. Dit is te voelen als een (doods)angst.
Dit zijn enkele voorbeelden, maar er zijn natuurlijk vele dynamieken die een belastende ‘imprint’ achter kunnen laten. Indien een ouder letterlijk tegen het kind zegt dat diegene ‘er niet toe doet’ of pas gezien wordt als ‘er prestaties geleverd worden’, dan ontstaan er belastende patronen die op latere leeftijd voor problemen kunnen zorgen. Zeker als dit langdurig het geval is geweest.
Zo wordt eenieder geconditioneerd door het gezinssysteem waarin men opgroeit. Andere factoren als oa. cultuur, fysieke omgeving (Nederland heeft weer een ander trillingsgebied als bijv. landen in Afrika) en collectief / maatschappelijke factoren hebben zeker ook zijn invloed. Hier valt vanzelfsprekend nog veel dieper op in te gaan.

De volgende stap
Indien je steeds vaardiger wordt in het herkennen van patronen en leert waarnemen wat voor gevoel dit in jou aanraakt, kun je de vervolgstap gaan maken. Dit is het doorvoelen van bijvoorbeeld de boosheid of het verdriet in je buik.
3 vingers onder je navel zit je Hara-punt, de Chakra die resoneert met je ware essentie. Hier kunnen pijnlijke emoties doorvoelt worden waardoor ze een plekje kunnen krijgen.
De essentie is bijzonder simpel, de uitvoering kan in de praktijk uitdagender zijn. De 1^e respons bij vrijwel eenieder is weg te gaan bij het gevoel. Zeker als er sprake is van pijn. We zijn ontzettend sterk in het vermijden / onderdrukken van de (emotionele) pijn en gaan ermee in gevecht. Dit houdt juist de pijn in stand. De ware kracht ligt in de overgave.
Indien je in staat bent bij het gevoel te blijven, zonder deze te willen veranderen of te begrijpen, krijgt het gevoel ruimte en kan het doorbewegen. Hierdoor kunnen inzichten in je cognitie plaatsvinden. Wel in de juiste volgorde dus:

Hoofd – buik – hart
en niet
Hoofd- Hart.

Dit vraagt oefening en therapeutische ondersteuning kan hierbij zeer helpend zijn. Ten eerste om je aan te spreken daar waar jij blinde vlekken hebt. Indien je therapeut de juiste ervaring heeft, zal hij / zij deze kunnen waarnemen jouw begeleiden om het contact met je buik aan te kunnen spreken. Door dit bij herhaling te ervaren, krijg je op een gegeven moment door hoe het werkt en kun je hier steeds gemakkelijker zelf mee aan de slag.

Het is enorm helpend als je zelf de intentie heb om de blik naar binnen te richten. Hoe krachtiger je innerlijke gerichtheid op dit vlak, hoe makkelijker je situaties aantrekt. Dit zijn misschien situaties die eerst pijn doen, maar waar wel het groeipotentieel zit. Hierdoor geeft het jou gelegenheid om het pijnstuk te doorvoelen en het een plekje te geven. Op deze manier pel je telkens weer een laagje af tot je bij het onderliggend (deel)trauma komt. Dit proces kenmerkt zich door een golvende beweging:

Actie,
En rust.

Aankijken,
En loslaten.

Telkens weer.
Eenieder heeft hier zijn eigen bewegingssnelheid in.

Belangrijke ingrediënten in dit proces zijn mijns inziens:

• Moed
• Wilskracht: een gerichte intentie om de binnenwereld te onderzoeken
• Het vertrouwen dat de volgende stap zich altijd weer aandient (de 1^e stap heeft de 2^e al in zich)
• Doorzettingsvermogen
• ‘Eerst geloven, dan zien’ in plaats van andersom.
  De laatste houdt je in de beperkte omgeving van je hoofd en de eerste opent ontelbare deuren van wijsheid.

Samenvattend:

• Vaak ontstaat het proces van zelfonderzoek als de pijn groot genoeg is. We willen ervan af en gaan op zoek naar verlichting.
• Bewust waarnemen van eigen gedachten en gevoelens vanuit de waarnemerspositie zonder je ermee te identificeren.
• Onderzoeken welke gevoelens geraakt worden (triggers) in het contact met anderen, zoals ongemak, onmacht of verdriet.
• Herkennen van patronen en steeds beter leren waarnemen welk gevoel in jou wordt aangeraakt.
• Het doorvoelen van emoties zoals boosheid of verdriet, in plaats van deze te vermijden of te onderdrukken. Dit doorvoelen vindt plaats in je buik (Hara-punt).
• Oefening en eventueel therapeutische ondersteuning inschakelen om het proces te begeleiden. Ieder mens heeft blinde vlekken en een therapeut kan je begeleiden ook op dat vlak tot inzicht te komen.
• Ieder heeft zijn eigen tempo in dit groeiproces.
• Belangrijke ingrediënten zijn: moed, wilskracht, vertrouwen, doorzettingsvermogen en ‘eerst geloven, dan zien’.